Arsa alırken satıcıya hangi soruları sormalıyım?

Arsa alırken en ucuz koruma, doğru soruyu yüzüne karşı sormaktır. Sorular üç işe yarar: bilgiyi toplar, satıcının ne kadar dürüst olduğunu ölçer ve pazarlık zeminini kurar. Cevabın kendisi kadar, satıcının nasıl cevap verdiği de bilgidir; net konuşan yer verir, kaçamak konuşan risk saklar.

Tapu ve mülkiyet tarafı: 'Tapu kimin üzerine, kaç hissedar var?' (hisseli ise satış için herkesin rızası şart). 'Sen malik misin, vekaletle mi satıyorsun?' (vekaletse vekaletnameyi ve kapsamını iste). 'Bu yeri kimden, ne zaman aldın?' (yeni alınıp hızla satılan yer sorgulanır). 'Üzerinde ipotek, haciz, şerh ya da dava var mı?' (cevabı takyidat belgesiyle doğrula, söze güvenme).

Yer ve gerçek durum tarafı: 'Tapu vasfı ne: arsa mı, tarla mı, bağ-bahçe mi?' 'İmar durumu ne, belediyeden yazılı alabilir miyiz?' 'Sınırlar yerinde belli mi, tapudaki metrekare ile fiili durum aynı mı?' 'Yol, elektrik, su fiilen var mı?' Kaçınılacak cevaplar: 'nasılsa imara girer', 'kağıt üstünde öyle ama aslında arsa', 'ölçtürmeye gerek yok'. Hepsi sonradan çıkacak sürprizin habercisidir.

Niyet ve ödeme tarafı: 'Neden satıyorsun?' (mantıklı, tutarlı bir sebep bekle). 'Fiyatı neye göre belirledin?' (emsale mi dayanıyor, yoksa hava mı). 'Parayı yalnız tapuda, devir anında ödesek olur mu?' Bu son soruya 'olmaz, önce kapora gönder' ya da 'tapuyu sonra hallederiz' gibi bir cevap geliyorsa, durman gereken yerdesin. Bu bir bilgilendirmedir; kesin durumu tapu, belediye ve takyidat belgesinden doğrula.