Tuzakların adını koyuyoruz.
Bursa'da arsa alırken en sık 5 tuzak: (1) hisseli tapu tuzağı, tek başına satılamayan hisse, "müstakil gibi" gösterilir; (2) imar masalı, imarsız tarla "yakında imara girecek" diye satılır; (3) yol yalanı, kadastral/geçit yolu "yol var" diye pazarlanır; (4) emsal şişirme, sahte kıyaslamayla fiyat yükseltilir; (5) mükerrer/sahte vekâlet satışı, aynı yer birden çok kişiye ya da sahte belgeyle satılır. Korunmak için: ödeme yalnız tapu müdürlüğünde devir anında; ada/parseli önce doğrula.
Cümleyi yapıştır, kalıbı gör.
Satıcının söylediği bir cümleyi aşağıya yaz; hangi tuzak kalıbına benzediğini anında söyleyeyim. Yazdığın hiçbir yere gönderilmez, tamamen kendi telefonunda çalışır.
Sana ne dediler? Cümleyi yapıştır.
Satıcının sana söylediği cümleyi buraya yaz; hangi tuzak kalıbına benzediğini söyleyeyim. Yazdığın cümle bilgisayarından çıkmaz, hiçbir yere gönderilmez.
Kişiyi değil, kalıbı kayda geçirir.
Anonim
Kişi, işletme ya da isim yayımlanmaz. Yalnız tuzağın nasıl kurulduğu kayda geçer, hedef, yöntemi görünür kılmak.
Doğrulanabilir
Her kalıp saha tecrübesi ve resmî kayıtla teyit edilir. Söylenti değil, tekrar tekrar görülmüş yöntem.
Kalıp odaklı
Amaç birini teşhir etmek değil; aynı tuzağın bir daha işlememesi. Okuyan korunur, sistem öğrenir.
Her kalıba bir savunma.
Hisseli tapu tuzağı
Bir arazinin küçük bir hissesi, sanki müstakil parselmiş gibi satılır. Alıcı "kendi tapusu" olduğunu sanır; oysa yüzlerce hissedarla ortak, tek başına hiçbir şey yapamaz.
"Hisseli ama sorun olmaz, sonra ifraz ederiz" cümlesi.
Nasıl doğrularsın: Tapu kaydında "hisse" mi "tam mülkiyet" mi olduğuna bak; hissedar sayısını sor.
Tarım arazisi versiyonu: hisseli hobi bahçesi tuzağı →
İmar masalı
İmarsız tarla ya da bağ, "yakında imara girecek, 5 kat değerlenecek" hikâyesiyle satılır. Çoğu zaman böyle bir plan kararı yoktur; varsa da yıllar sürer.
"Belediyeden duyduk, imar yolda", yazılı hiçbir belge yok.
Nasıl doğrularsın: 1/1000 uygulama imar planını ve plan notlarını resmî olarak sorgula.
Yol yalanı
Parsele fiilen ulaşım yokken "yolu var" denir. Haritadaki kadastral çizgi ya da komşunun izniyle geçilen yol, tapulu yol sanılır.
"Yol buradan geçiyor" ama tapuda yol vasfı görünmüyor.
Nasıl doğrularsın: Parselin yola cephesi olup olmadığını kadastral paftadan ve yerinde teyit et.
Emsal şişirme
Fiyatı haklı çıkarmak için sahte ya da alakasız "emsaller" gösterilir. "Yan parsel şu kadara satıldı" denir; gerçek satış çok daha düşüktür.
Yüksek emsal sözlü söylenir, hiçbir resmî satış kaydı gösterilmez.
Nasıl doğrularsın: Gerçekleşmiş satış emsallerini bağımsız kaynaktan ve tapu harç değerinden kontrol et.
Mükerrer / sahte vekâlet satışı
Aynı yer birden fazla kişiye satılır ya da sahte/iptal edilmiş vekâletle, malik olmayan biri satış yapar. Para el değiştirir, tapu geçmez.
Malik "gelemedi", işi hep bir "vekil" yürütüyor; acele ettiriliyorsun.
Nasıl doğrularsın: Satıcının malik olduğunu tapudan teyit et; vekâletin geçerliliğini noterden sorgula.
Kapora kaçağı
Düşük fiyat ve "başkası da istiyor" baskısıyla, parseli görmeden kapora/kaparo istenir. Para gönderilir, satıcı ortadan kaybolur.
Görmeden, tapuya gitmeden "önce kapora at" baskısı.
Nasıl doğrularsın: Ödeme yalnız tapu müdürlüğünde, devir anında. Öncesinde tek kuruş gönderme.
Alan şişirme (dönüm oyunu)
Parsel "5 dönüm" diye pazarlanır; tapuda 3.200 m² yazar. Bazen bölgesel "eski dönüm" (yaklaşık 919 m²) ile resmî dönüm (1.000 m²) bilerek karıştırılır, bazen düpedüz abartılır. Alıcı fiyatı dönüm üzerinden hesaplar, fazladan öder.
Alan hep dönüm/evlek gibi ağız birimiyle söylenir, m² sorulunca lafı değiştirilir.
Nasıl doğrularsın: Yüzölçümünü yalnız tapu kaydından (m² olarak) al; pazarlığı m² üzerinden yap. Çeviri gerekiyorsa resmî dönüm 1.000 m²'dir.
Ses klonlama (torun/evlat sesi)
Telefonda çocuğunun ya da torununun sesiyle "acil arsa kaporası lazım, hemen para gönder" denir. Ses yapay olarak taklit edilir; panik ve acele araya girince kimse şüphelenmez.
Tanıdık ses, acil para, farklı bir hesaba havale ve konuşmayı uzatmama telaşı.
Nasıl doğrularsın: Kapat, o kişiyi bildiğin numarasından SEN ara ve teyit et. Ses tanıdık diye para gönderme; ödeme aslı yalnız tapuda yapılır.
Sahte e-Devlet / tapu linki
SMS ya da mesajla "tapu işlemin için giriş yap" diyen bir bağlantı gelir. Link gerçek gibi görünen sahte bir sayfaya götürür; girdiğin e-Devlet şifresi çalınır.
Mesajla gelen giriş linki; adres çubuğunda turkiye.gov.tr dışında bir alan adı.
Nasıl doğrularsın: Linke asla tıklama. e-Devlet'e her zaman adresini KENDİN yazarak (turkiye.gov.tr) gir. Kurumlar SMS ile şifre girişi istemez.
WhatsApp/Telegram arsa yatırım grubu
Bir gruba eklenirsin; katılımcılar "ben aldım, katladı" der, bir "uzman" fırsat parseller paylaşır. Grup baskısıyla, görmeden, araştırmadan para yatırtılır. Grup ve paralar bir gün yok olur.
Grup coşkusu, "son 2 parsel kaldı", üyelerin para kazandığını söylediği ama kimsenin tapusunu göstermediği ortam.
Nasıl doğrularsın: Grup baskısı tek başına kırmızı bayraktır. Hiçbir parsel, tapusunu ve ada/parselini yerinde doğrulamadan alınmaz. Acele ettiren kaybettirir.
Sahte QR kod
İlanda, tabelada ya da belgede bir QR kod gösterilir: "buradan resmî kaydı gör, ödemeyi yap". QR seni sahte bir siteye ya da yanlış hesaba götürür.
QR okutunca açılan alan adı beklediğinden farklı; ödeme QR üzerinden isteniyor.
Nasıl doğrularsın: QR okuttuğunda açılan ADRESİ oku. BursaArsa QR'ları yalnız bursaarsa.com.tr'ye gider. Ödeme hiçbir zaman QR ile yapılmaz, yalnız tapuda.
Deprem/afet fırsatçılığı
Afet sonrası iki yönlü baskı kurulur: "burası hasarsız, herkes satıyor, son fırsat ucuza kap" ya da tersi "burası çok sağlam, o yüzden pahalı". İkisi de aceleye getirip zemini araştırtmadan karar verdirmeye çalışır.
Zemin/etüt yerine duygu ve aciliyet: "fırsat kaçar", "en sağlam burası" gibi ispatsız kesin cümleler.
Nasıl doğrularsın: Bursa'nın tamamı yüksek deprem kuşağıdır; parsel kararı yalnız zemin etüdü ve resmî verilerle verilir. Aciliyet ve söylem, zemin etüdünün yerini tutmaz.
Karşılaştığın kalıbı sicile ekle.
Bir tuzakla karşılaştıysan ya da az kalsın düşecektin, kalıbı anlat. İsim, kişi ya da suçlama istemiyoruz; yalnız yöntemi. Doğrulayabilirsek sicile anonim eklenir; başkasını korur.
Acil bir mağduriyet varsa önce telefonla ara, sicil, hukuki başvurunun yerine geçmez.
Bu bir kalıp sicilidir, kişi suçlama panosu değil. Belirli bir kişiyi/işletmeyi hedef göstermez; yalnız tekrarlayan dolandırıcılık yöntemlerini eğitim amacıyla derler. Bir suç mağduruysan Cumhuriyet Savcılığı'na başvur; bu sayfa hukuki mercinin yerine geçmez.
Sana bir arsa satılmak mı isteniyor?
Parayı vermeden önce ada/parseli ilet, hangi tuzak kalıbına uyuyor mu, ilk bakışta söyleyeyim. Ücretsiz.