Kırmızı bayrak erken görülünce ne olur?

Bir yatırımcı, sahibi 'tek kişi' gibi gösterilen bir tarlayla ilgilendi; satıcı acele ediyor, 'kapora verirsen işi bağlarız' diyordu.

Tapu kaydı çıkarıldığında parselin üç kişi arasında hisseli olduğu, satışı yürüten kişinin yalnız kendi payına yetkili olduğu görüldü. Diğer iki hissedarın haberi ya da onayı yoktu.

Kapora verilmeden önce durum netleşti; yatırımcıya ya tüm ortakların yazılı onayı olmadan ilerlememesi ya da yalnız o payı (bölünmemiş hisse riskiyle) almasının anlamını bilerek karar vermesi söylendi. Diğer ortaklar onay vermeyince yatırımcı vazgeçti.

Bir alıcı, satıcının 'belediye burayı imara açacak, şimdiden alan iki katına satar' dediği bir tarlayla ilgilendi; çevrede yeni yapılar olduğunu, bunun bir işaret olduğunu düşünüyordu.

Belediyeden yazılı imar durumu sorgulandığında parselin tarım arazisi olarak kaldığı, ilan edilmiş ya da askıya çıkmış bir plan değişikliği olmadığı görüldü. 'İmara girecek' sözlü bir vaatti, resmî bir dayanağı yoktu.

Alıcıya, yazılı bir plan değişikliği ya da askı olmadan bu beklentinin fiyatı haklı çıkarmayacağı anlatıldı; parsel gerçek (tarım) vasfına göre değerlendirilip pazarlık buna göre yapıldı.

Anlaşılan gerçek satış bedeli belliydi; satıcı 'tapu harcından tasarruf edelim, tapuya düşük yazalım, gerisini elden verirsin' önerisinde bulundu.

Bu öneri, gerçek bedelin tapuya yansıtılmamasının hem harç kaybı hem de ileride ispat güçlüğü (örneğin satıcının 'ben bu kadara sattım' diyerek dava açması) riski taşıdığı anlamına geliyordu.

Alıcıya bu teklifin taşıdığı hukuki risk anlatıldı; gerçek bedel tapuya yansıtılmadan işleme devam edilmedi, öneri geri çevrildi.

Malik yurt dışında yaşıyordu; satışı bir vekil yürütüyordu ve elinde bir vekâletname fotokopisi vardı. Süreç hızlı ilerletilmek isteniyordu.

Vekâletnamenin güncelliği ve kapsamı (satışı kapsayıp kapsamadığı) noterden ya da ilgili konsolosluktan teyit edilmeden ilerlemenin risk taşıdığı görüldü; fotokopi tek başına yeterli değildi.

İşlem, vekâletin güncel ve satışı kapsayan bir nüsha olduğu noter/tapu kaydından teyit edilene kadar durduruldu; teyit sonrası güvenle ilerlendi.

Bir müteahhit adayı, kat karşılığı inşaat için görüştüğü arsanın 'temiz' olduğunu düşünüyordu; sözlü anlaşma neredeyse tamamlanmıştı.

Tapu kaydı incelendiğinde arsa üzerinde bir banka kredisine karşılık ipotek şerhi bulunduğu görüldü; bu, inşaat başlasa bile arsanın icra yoluyla elden çıkma riski taşıdığı anlamına geliyordu.

Sözleşme imzalanmadan önce ipoteğin kaldırılması (fek) ya da bankanın yazılı muvafakati şart koşuldu; bu netleşmeden proje başlatılmadı.

Bir alıcı yaz aylarında gezdiği, tamamen kuru ve düz görünen bir tarlayla ilgilendi; manzara ve fiyat cazipti.

DSİ taşkın tehlike ve risk haritası sorgulandığında parselin bir derenin taşkın yatağına girdiği görüldü; kurak mevsimde bu risk gözle görünmüyordu.

Alıcıya taşkın riskinin mevsime göre değil resmî haritaya göre değerlendirilmesi gerektiği anlatıldı; karar, bu ek bilgiyle (ve fiyatın buna göre yeniden değerlendirilmesiyle) verildi.