Arsa alırken hangi belgeler kontrol edilir?

Şerhin ne olduğu öğrenilmeden alınmaz. Şerh; haciz, ihtiyati tedbir, satış vaadi gibi bir uyarı notudur: kimisi çözülür, kimisi tapunu yıllarca kilitler. Önce hikâyeyi dinle, sonra karar ver.

Tapudaki ada ve parsel numarasından yola çıkıp parselin gerçek yerine gidilir, sınırları koordinatla doğrulanır, fotoğraf ve videoyla belgelenir. Uzaktayken bunu bağımsız bir kişiye yaptırır, kâğıttaki parselle zemindeki toprağın birebir aynı olduğunu teyit ettirirsin.

Arsa, hisse senedi gibi anında nakde dönmez; likiditesi doğası gereği düşüktür. Ama zorluk parsele göre değişir: imarı net, yolu olan, müstakil tapulu temiz parsel makul sürede alıcı bulur; hisseli, yolsuz, ihtilaflı olan yıllarca elde kalır.

Eksper tapu kaydına, imar durumuna ve çevredeki emsal satışlara bakar, parseli yerinde görür. Rapor çoğu dosyada birkaç iş gününde çıkar. Değer düşük gelirse banka krediyi kendi raporundaki değere göre hesaplar; aradaki farkı sen tamamlarsın.

Satabilirsiniz, ancak devir için önce taviz bedeli ödenmelidir. İcareteyn/mukataalı vakıf şerhli taşınmazda 5737 sayılı Vakıflar Kanunu m.18 gereği, işlem tarihindeki emlak vergisi değerinin %10'u taviz bedeli olarak Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne ödenmeden tapuda satış tescil edilmez. Ödemenin nasıl yapılacağı ise aynı Kanunun 19. maddesinde düzenlenir.

Tapu devri için avukat zorunlu değildir; devir, tapu müdürlüğünde memur önünde resmî senetle yapılır. Ama takyidat (tapudaki kısıt ve şerhler), imar ve hukuki durum incelemesi (due diligence) uzmanlık ister. Bağımsız bir inceleme, sözleşme ve ödeme riskini azaltmaya yardımcı olur. İşi bağımsız bir uzmana ve avukata inceletmek, parayı değil huzuru satın alır.