Arsanın likiditesi düşük mü, gerektiğinde satmak zor mu?

Toprağın en dürüst tarafı budur: parayı bekletir. Bir arsa, borsadaki hisse gibi tek tuşla nakde dönmez; doğru alıcının bulunması, pazarlığın oturması ve tapu devrinin tamamlanması çoğu zaman ay ölçeğinde bir iştir. Otuz yılda gördüğüm gerçek şu: bir parselin ne kadar kolay satılacağı, sattığın gün değil, aldığın gün belli olur. Likiditeyi belirleyen şey 'şans' değil, parselin künyesindeki somut niteliklerdir.

Kolay satılan parselin ortak özellikleri bellidir: imar durumunun net ve okunur olması, tapunun müstakil olması (hisseli değil), yola cephesinin ve fiili erişiminin bulunması, altyapıya yakınlığı, ölçü ve geometrisinin makul olması. Alırken kendine tek soruyu sor: 'Bunu birkaç yıl sonra satmaya kalksam, karşımdaki alıcı hangi soruyu sorar, hangi belgeyi ister?' O soruların cevabı tapuda ve imar dosyasında baştan temizse, o parsel likittir. Yani likidite satış anında değil, satın alma disiplininde kazanılır; çıkışını düşünmeden girdiğin toprak, seni içeride tutar.

Tuzak şurada: bir parsel emsallerinden belirgin ucuzsa, çoğu zaman ucuzluğun sebebi, tam da onu satması zor kılan şeydir. Hisseli tapu, imarsız ya da yeşil alanda kalması, yolunun fiilen olmaması, üstünde şerh veya ihtilaf bulunması. Bunlar bugün seni sevindiren indirim, yarın seni yıllarca elde kalan bir parselle baş başa bırakan handikaptır. Nakde ihtiyacın olduğunda satabilmeyi önemsiyorsan ucuza değil, temize ve çıkışı kolay olana bak. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir; her parselin durumu kendine özgüdür, vergi ve hukuki sonuçlar için resmî kurumlar, mali müşavir ve avukat esas alınmalıdır ve bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.