Arsa tapu devrinde damga vergisi ödenir mi?

Sahada en çok karıştırılan konulardan biri budur. Bir arsayı tapu müdürlüğünde doğrudan satışla devrederken ödediğiniz asıl kalem damga vergisi değil, tapu harcıdır. Tapu harcı genelde beyan edilen satış değerinin yaklaşık %4'üdür ve alışılmış uygulamada yarısını alıcı, yarısını satıcı öder (%2 + %2); taraflar aksini konuşmuşsa masraf paylaşımı değişebilir. Bunun yanında döner sermaye gibi küçük hizmet bedelleri de çıkar. Yani salt 'arsayı aldım, tapuyu devrettim' işleminde ayrı bir damga vergisi masası kurulmaz.

Damga vergisi devreye ancak yazılı bir belge ya da sözleşme girdiğinde girer. En sık karşılaşılan hâl, noterde düzenlenen gayrimenkul satış vaadi sözleşmesidir; bunun gibi taahhüt içeren yazılı sözleşmeler ile kamu kurumuyla yapılan işlemler damga vergisine tabi olabilir. Onun için önce şunu netleştirin: siz doğrudan tapuda mı devir yapıyorsunuz, yoksa arada noterden bir vaad sözleşmesi mi imzalıyorsunuz? Güncel oran ve eşikler zamanla değiştiği için kesin rakamı işleminizden önce tapu müdürlüğünden ve mali müşavirinizden teyit edin. Bu bir bilgilendirmedir; resmî kurum, mali müşavir ve avukat esastır, yatırım tavsiyesi değildir.

Parseli yerinde göremeden alanın düştüğü iki tuzak var. Birincisi, harcı düşürmek için satış bedelini gerçeğin altında göstermek: bu hem ileride tapu iptali ve ceza riski doğurur, hem de sattığınız gün düşük beyan yüzünden değer artış kazancınızda başınızı ağrıtır. İkincisi, noterdeki satış vaadi sözleşmesini tapu zannetmek; o sözleşme mülkiyeti size geçirmez, yalnız bir taahhüttür ve damga vergisi ödemiş olmanız mülk sahibi olduğunuz anlamına gelmez. Mülkiyet, tapu müdürlüğündeki tescil ile geçer. Parayı ödemeden önce parselin künyesini, tapu vasfını ve üstünde haciz, ipotek ya da şerh olup olmadığını mutlaka kontrol ettirin.