Arsa tapu devrinde damga vergisi ödenir mi?

Şerhin ne olduğu öğrenilmeden alınmaz. Şerh; haciz, ihtiyati tedbir, satış vaadi gibi bir uyarı notudur: kimisi çözülür, kimisi tapunu yıllarca kilitler. Önce hikâyeyi dinle, sonra karar ver.

Randevu (Web-Tapu/e-Devlet), gerçek satış bedeli beyanı, harç ve döner sermaye ödemesi, tapu müdürlüğünde tarafların imzası. Para, tapu müdürlüğünde devir anında el değiştirir; öncesinde büyük ödeme yapma.

Muvazaalı satış, tarafların görünürde yaptığı ama gerçek niyetini gizleyen danışıklı bir işlemdir. Tapu geçmişi temizse ve iyiniyetli alıcıysanız genelde korumadasınız; ama şüpheli, aceleci, akraba arası ucuz devirlerde arsanız tapu iptali davasıyla riske girer.

Satışa yasal engel yok, ipotekli tapu devredilebilir. Ama ipotek toprakla birlikte size geçer; borç ödenmezse arsa icradan satılabilir. Güvenli yol, satış bedeliyle borcu kapattırıp ipoteği tapuda sildirmek (fek), devri ondan sonra almaktır.

Evet, olabilirsin. Sattığın arsada üçüncü kişi üstün hak çıkarsa (zapt) ya da gizli bir kusur varsa satıcı sorumlu olur. 'Görüldüğü gibi satıldı' kaydı seni korur, ama bir kusuru veya hakkı bilerek gizlemişsen bu kayıt geçersiz sayılır. En sağlam korunma: her şeyi baştan yazılı ve açık koymak.

İsimden çok cevaba bak. Şunları sor: kaç hissedar var, vekaletle mi satıyorsun, burayı kimden aldın, imar ve tapu vasfı ne, haciz/şerh/borç var mı, neden satıyorsun, fiyat neye göre. Kaçamak ya da 'sonra hallederiz' cevabı kırmızı bayraktır.

Öz kaynak dışında üç yol kalır: satıcıdan senetli/vadeli alım, arsaya bağlı olmayan genel amaçlı tüketici (ihtiyaç) kredisi ve katılım bankası finansmanı. Ama önce şunu düşün: banka finanse etmiyorsa, bunu çoğu zaman parselin kendisi hakkında bir işaret olarak oku.

İhaleyle mülkiyet sana geçince borçlunun ipotekleri ve hacizler kural olarak tapudan silinir (mülkiyet İİK m.134, terkin m.135). Ama mükellefiyet listesinde "alıcıya kalır" denen geçit, intifa, kira gibi ayni yükler ve sit, kamulaştırma gibi kamu kısıtlamaları silinmez, seninle kalır. Önce şartnameyi oku.

Taksitli ya da senetli arsada tapu kural olarak son taksit ödendiğinde devrolur; o ana kadar mülkiyet satıcıda kalır. Elden verilen senet tapusuz bir güvence değildir. Ara dönemdeki tek gerçek kalkan, noterde düzenlenen taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ve bunun tapuya şerhidir. Şerh, satıcı yeri başkasına satsa bile hakkını korur.

Anlaşma sonrası evrak ve takyidat (şerh/haciz) temiz, taraflar hazır ve harçlar ödenmişse, tapu devri Web-Tapu üzerinden başvuru ve randevu ile çoğu zaman birkaç gün içinde, hatta bazen aynı gün tamamlanabilir. Devirde 492 sayılı Harçlar Kanunu gereği satış bedeli üzerinden alıcı ve satıcı ayrı ayrı binde 20 tapu harcı öder. Şerh, haciz, ipotek, vekalet ya da yabancı uyruklu izin gerektiren durumlar süreyi haftalara uzatabilir.