Veraset ve intikal nedir?

Önce noterden veya sulh hukuk mahkemesinden veraset ilamını (mirasçılık belgesi) alır, vergi dairesine veraset ve intikal beyanı verip ilişik kesme belgeni çıkarır, sonra tüm mirasçılarla tapu müdürlüğünde arsayı mirasçılar adına tescil ettirirsin.

Vergi, arsanın beyan edilen değeri üzerinden artan oranlı tarifeyle hesaplanır; eşe ve çocuklara tanınan istisna tutarı düşülür, kalan matrah beyanla vergi dairesine bildirilir. Güncel oran ve istisna için vergi dairesi esastır.

Genelde evet. Bedel ödeyip satın aldığınız arsayı, tapudaki edinme tarihinden itibaren beş yıl dolmadan satarsanız aradaki kazanç değer artışı kazancı olarak gelir vergisine girer. Miras ya da bağışla gelen taşınmazda bu beş yıl kuralı işlemez.

İki yolun maliyeti farklı kurulur: satışta bedel üzerinden toplam yüzde 4 tapu harcı ödenir; bağışta harç binde 68,31'dir ama üstüne veraset ve intikal vergisi girer (ana-baba, eş ve çocuklar arası bağışta tarife yarı oranlı uygulanır). Asıl tehlike maliyet değil, gerçekte bağış olan devri tapuda 'satış' göstermektir: bu, diğer mirasçılara tapu iptali davasının kapısını açar.

Evet. Kanun kimseyi ortaklıkta kalmaya zorlamaz; tek bir mirasçı bile ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açabilir. Önce arabulucuya gidilir, anlaşma çıkmazsa sulh hukuk mahkemesi tarlayı ya böler ya satar, parayı paylara göre dağıtır.

5403 sayılı Kanun'a göre tarla, asgari büyüklüğün altına ifraz edilemez: mutlak, marjinal ve özel ürün arazisi 2 hektar (20 dönüm), dikili arazi 0,5 hektar (5 dönüm), örtüaltı 0,3 hektar (3 dönüm). Ayrıca Bakanlığın ilçe bazlı belirlediği "yeter gelirli tarımsal arazi" büyüklüğünün altında hisse ve paydaş sayısı artırılamaz.