Miras kalan arsanın tapuda intikali (veraset) nasıl yapılır?

Miras kalan bir arsada işin sırası bellidir. Önce mirasçılık belgesini (veraset ilamı) çıkarırsın; bunu artık çoğu durumda noterden, ihtilaflı ya da özellikli hallerde sulh hukuk mahkemesinden alırsın. Ardından bağlı olduğun vergi dairesine veraset ve intikal beyannamesini verir, tahakkuk eden vergiyi (genelde taksitle ödenebilir) kapatıp ilişik kesme belgeni alırsın. Son adım tapu müdürlüğü: mirasçılar başvurur, arsa mirasçılar adına tescil edilir. Bu tescilde çoğu zaman satıştaki gibi tapu harcı çıkmaz, döner sermaye ve işlem giderleri olur; kesin tutar ve güncel oranlar için tapu müdürlüğü ile vergi dairesi esastır.

İntikalden sonra arsa, birden fazla mirasçı varsa önce elbirliği (iştirak halinde) mülkiyet olarak görünür: pay oranların bellidir ama tek başına hareket edemezsin, satış ve çoğu işlem bütün mirasçıların imzasını ister. Bunu paylı (müşterek) mülkiyete çevirmek ya da anlaşmayla taksim etmek ayrı bir ikinci adımdır. Bizzat gelemiyorsan bu işlerin tamamı usulüne uygun düzenlenmiş vekâletle, Türkiye'ye hiç gelmeden yürütülebilir. Bu bir bilgilendirmedir, hukuki ya da vergisel tavsiye değildir; kendi dosyanda tapu müdürlüğü, vergi dairesi ve gerektiğinde mali müşavir veya avukat esastır.

Sahada en çok gördüğüm hata: intikali yıllarca yaptırmamak. 'Nasılsa bizim' deyip bekledikçe araya yeni ölümler girer, mirasçı sayısı torunlara, gelinlere, damatlara dağılır; tek imzayla dönecek iş, onlarca imza kovalanan bir çileye döner. İkinci tuzak, mirasçılardan birinin diğerlerini atlayıp 'ben hallederim' diye kendi payını veya tümünü satmaya kalkması; eksik mirasçıyla yapılan işin sonu davadır. Doğrusu şu: mirasçıları eksiksiz belirle, intikali vakit geçirmeden tamamla, satmayı düşünüyorsan önce mülkiyeti netleştir.