Elbirliği / paylı mülkiyet nedir?
Paylı mülkiyette her ortağın payı bellidir (hisseli tapu); elbirliğinde (miras gibi) paylar henüz ayrılmamıştır, karar birlikte alınır. İkisi de tek başına satışı zorlaştırır.
BU TERİM ŞU SORULARDA GEÇİYOR
Evet, olabilirsin. Sattığın arsada üçüncü kişi üstün hak çıkarsa (zapt) ya da gizli bir kusur varsa satıcı sorumlu olur. 'Görüldüğü gibi satıldı' kaydı seni korur, ama bir kusuru veya hakkı bilerek gizlemişsen bu kayıt geçersiz sayılır. En sağlam korunma: her şeyi baştan yazılı ve açık koymak.
İsimden çok cevaba bak. Şunları sor: kaç hissedar var, vekaletle mi satıyorsun, burayı kimden aldın, imar ve tapu vasfı ne, haciz/şerh/borç var mı, neden satıyorsun, fiyat neye göre. Kaçamak ya da 'sonra hallederiz' cevabı kırmızı bayraktır.
2B, orman vasfını yitirmiş ve Hazine adına tescilli arazilerdir; kullanıcısına satışı yapılmış olanların tapusu olur. Tapusu Hazine'de ya da belirsiz olanı 'alma', önce tapu durumunu resmî olarak netleştir.
Mera, kural olarak Devletin hüküm ve tasarrufunda olan, özel mülke konu olmayan ortak otlak alanıdır. 'Mera tapusu' çoğu zaman gerçek mülkiyet vermez; mera vasıflı yeri satın alma, tuzaktır.
Bozabilir. Hisseli arsada bir ortak payını dışarıdan birine satarsa, diğer ortakların yasal önalım (şufa) hakkı vardır: sınırlı sürede dava açıp aynı bedelle o payı kendileri alabilir, alıcı aldığı hisseyi kaybedebilir.
Önce noterden veya sulh hukuk mahkemesinden veraset ilamını (mirasçılık belgesi) alır, vergi dairesine veraset ve intikal beyanı verip ilişik kesme belgeni çıkarır, sonra tüm mirasçılarla tapu müdürlüğünde arsayı mirasçılar adına tescil ettirirsin.
İLGİLİ TUZAK KALIPLARI
Bir arazinin küçük bir hissesi, sanki müstakil parselmiş gibi satılır. Alıcı "kendi tapusu" olduğunu sanır; oysa yüzlerce hissedarla ortak, tek başına hiçbir şey yapamaz.
Büyük bir tarla, sosyal medya ve reklamlarla 'peşinatsız, taksitle, hemen tapu' diye yüzlerce küçük hisseye bölünüp satılır. Basit bir tel çit, sözde vaziyet planı ve 'yol/su/elektrik gelecek' vaadiyle bahçe/parsel görüntüsü verilir. Aldığın şey müstakil arsa değil, imarsız bir tarlanın paylı (hisseli) tapusudur; taksitler biterken parselin imarı da altyapısı da çıkmaz.
İmar planında yeşil alan, park, oyun alanı ya da sosyal donatı olarak ayrılmış bir parsel, sanki normal imarlı yatırımlık arsaymış gibi satılır. Bu parseller özel mülkiyette görünse bile üzerine bina yapılamaz; çoğu zaman belediye/hazine tarafından ileride düşük bedelle kamulaştırılır.
BU TERİMİ İŞLEYEN DERİN REHBERLER
← Tüm Toprak Sözlüğü · Terimi bilmek en iyi korumadır; dolandırıcının en sevmediği sayfa budur.
Bu terimin parseldeki karşılığını konuşalım.
Ada-parseli söyle; dosyaya birlikte bakalım, telefonu ben açarım.
Telefonu ben açarım · Satış baskısı yok · Hafta içi 09:00–20:00 · Hafta sonu 10:00–18:00