Acele kamulaştırma nedir?
Yol, baraj, enerji hattı gibi büyük işlerde, ancak özel bir acelelik kararı çıktığında devletin olağan sürece girmeden taşınmaza hemen el koymasını sağlayan istisnai yol (2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, madde 27). Bu yola kendiliğinden gidilmez; yurt savunması gibi durumlar ya da Cumhurbaşkanınca alınan gerekçeli bir acelelik kararı gerekir. Mahkeme bilirkişiyle bir ön bedel biçip bankaya bloke eder ve idare araziyi kullanmaya başlar; ama tapunun mülkiyeti hemen geçmez, kesin bedel ayrı bir "bedel tespiti ve tescil" davasıyla belirlenir. Arsa ya da tarla alırken şunu bil: baktığın parselin yakınından böyle bir proje geçiyorsa, günün birinde tarlaya girilip ilk teklif düşük kalabilir; kesin bedel için dava yolu açıktır. İdare makul sürede tescil davasını açmazsa iş kamulaştırmasız el atmaya döner, o zaman da hakkını mahkemede aramak gerekir.
BU TERİM ŞU SORULARDA GEÇİYOR
Görmeden, tapu kaydını doğrulamadan asla. Güvenli düzen: ödeme yalnız tapu müdürlüğünde, devir anında. "Başkası da istiyor, bugün kapora at" baskısı pazarlık değil, tuzak işaretidir (TS-06).
DOP, imar uygulaması sırasında yol, park, okul gibi kamu alanları için arsandan kesilen paydır. İmara girmemiş bir araziden imarlı arsa çıkarken alanın bir kısmı DOP olarak kesilebilir; net metrekare bu yüzden küçülebilir.
Yol, baraj, enerji hattı gibi projeler için kamulaştırılabilecek bir arsayı, bunu bilmeden alma. İmar planındaki kullanım kararlarını ve varsa şerhleri sorgula; kamu projesi hattındaki parsel değerini kaybedebilir.
Muvazaalı satış, tarafların görünürde yaptığı ama gerçek niyetini gizleyen danışıklı bir işlemdir. Tapu geçmişi temizse ve iyiniyetli alıcıysanız genelde korumadasınız; ama şüpheli, aceleci, akraba arası ucuz devirlerde arsanız tapu iptali davasıyla riske girer.
Tapu iptali ve tescil davası, hukuka aykırı bir tapu kaydının mahkemece iptal edilip gerçek hak sahibi adına tescilini isteyen davadır. Riski anlamak için satın almadan önce tapu kaydını, takyidatı ve mülkün el değiştirme geçmişini inceleyin.
Vergi, arsanın beyan edilen değeri üzerinden artan oranlı tarifeyle hesaplanır; eşe ve çocuklara tanınan istisna tutarı düşülür, kalan matrah beyanla vergi dairesine bildirilir. Güncel oran ve istisna için vergi dairesi esastır.
İLGİLİ TUZAK KALIPLARI
Aynı yer birden fazla kişiye satılır ya da sahte/iptal edilmiş vekâletle, malik olmayan biri satış yapar. Para el değiştirir, tapu geçmez.
Telefonda çocuğunun ya da torununun sesiyle "acil arsa kaporası lazım, hemen para gönder" denir. Ses yapay olarak taklit edilir; panik ve acele araya girince kimse şüphelenmez.
Bir gruba eklenirsin; katılımcılar "ben aldım, katladı" der, bir "uzman" fırsat parseller paylaşır. Grup baskısıyla, görmeden, araştırmadan para yatırtılır. Grup ve paralar bir gün yok olur.
Afet sonrası iki yönlü baskı kurulur: "burası hasarsız, herkes satıyor, son fırsat ucuza kap" ya da tersi "burası çok sağlam, o yüzden pahalı". İkisi de aceleye getirip zemini araştırtmadan karar verdirmeye çalışır.
BU TERİMİ İŞLEYEN DERİN REHBERLER
YAKIN TERİMLER
← Tüm Toprak Sözlüğü · Terimi bilmek en iyi korumadır; dolandırıcının en sevmediği sayfa budur.
Bu terimin parseldeki karşılığını konuşalım.
Ada-parseli söyle; dosyaya birlikte bakalım, telefonu ben açarım.
Telefonu ben açarım · Satış baskısı yok · Hafta içi 09:00–20:00 · Hafta sonu 10:00–18:00