Kamulaştırma nedir?

DOP, imar uygulaması sırasında yol, park, okul gibi kamu alanları için arsandan kesilen paydır. İmara girmemiş bir araziden imarlı arsa çıkarken alanın bir kısmı DOP olarak kesilebilir; net metrekare bu yüzden küçülebilir.

Yol, baraj, enerji hattı gibi projeler için kamulaştırılabilecek bir arsayı, bunu bilmeden alma. İmar planındaki kullanım kararlarını ve varsa şerhleri sorgula; kamu projesi hattındaki parsel değerini kaybedebilir.

Gerçek değerin altında beyan, harçtan kısa vadeli tasarruf gibi görünse de vergi ziyaıdır: yakalanınca eksik harç, ceza ve gecikme faiziyle geri istenir; ileride sattığınızda kazanç verginiz de şişer. Alıcı ve satıcı birlikte sorumludur.

Dikkatli alınır: yüzey mülkiyeti senin olsa da altındaki maden hakkı ruhsat sahibinindir. İşletme ruhsatı sahasında kalan arazide irtifak veya kamulaştırma gündeme gelebilir; ruhsat haritasını sorgulamadan alma.

Değerli olabilir ama otomatik değil. Havalimanı çevresinde 'mania' (irtifa) planı yapı yüksekliğini kısıtlar; ayrıca kamu güzergâhında kamulaştırma riski olur. Beklentiye değil, bugünkü statüye göre fiyat ver.

Bir arsa, üzerinde yapılabilecekler resmen genişlediğinde ya da yolu, suyu, altyapısı gerçekten geldiğinde değer kazanır. Bakılacak sinyal: belediyede onaylı ya da askıya çıkmış imar planı ve bütçesi belli altyapı projeleri. Kahvehane duyumu değil, kurumun kağıdı esastır.