Tapu harcını düşük göstermenin (gerçek değerin altında beyan) riski nedir?

Tapu harcı, alım satımda beyan edilen satış değeri üzerinden alınır; genelde toplam yüzde 4 civarındadır (yaklaşık yüzde 2 alıcı, yüzde 2 satıcı), ancak kesin oran ve alt sınır için resmî tapu müdürlüğü esastır. Beyan edilen değer, belediyenin emlak vergisi değerinden düşük olamaz; yani bir taban vardır. Değeri gerçeğin altında göstermek harcı kâğıt üzerinde küçültür, fakat bu bir vergi ziyaıdır. Vergi dairesi denetim, kayıt karşılaştırması ya da ihbarla tespit ettiğinde eksik harcın aslını, vergi ziyaı cezasını ve gecikme faizini birlikte, üstelik hem alıcıdan hem satıcıdan geri ister. Bu talep, zamanaşımı süresince geriye dönük gelebilir.

Asıl fatura çoğu zaman alıcıya çıkar. Tapuda değeri düşük gösterirseniz, o arsayı ileride sattığınızda maliyetiniz kâğıt üzerinde düşük görünür; ödeyeceğiniz değer artış kazancı vergisi, gerçekte kazanmadığınız bir kâr üzerinden hesaplanır. Bugün kısılan birkaç bin lira, yarın çok daha büyük bir vergi olarak döner. Ayrıca kamulaştırma bedeli, kredi teminatı, miras ve ipotek gibi durumların hepsinde düşük tapu değeri kalıcı olarak aleyhinize kayıt kalır. Satıcı kendi harcını ve kazanç vergisini kısmak için ısrar edebilir; riski üstlenen taraf alıcıdır.

Sahada gördüğümüz doğru yol tektir: bedeli olduğu gibi, tam beyan etmek. Devir öncesinde masrafları önden hesaplayın, taban değeri tapu müdürlüğünden ve mali müşavirinizden teyit edin, sözleşmede gerçek rakamı yazın. Unutmayın, bu bir bilgilendirmedir; güncel oranlar, alt sınır ve sizin özel durumunuz için resmî kurum, mali müşavir ve avukat esastır, yatırım tavsiyesi değildir.