Organize sanayi bölgesi (OSB) nedir?
Organize sanayi bölgesi (OSB), sanayi için baştan planlanmış, yolu, elektriği, suyu, doğalgazı ve arıtması hazır kurulmuş bölgedir. İçindeki parsel klasik satışla değil, üretim yapacak yatırımcıya tahsisle verilir. Tapuya devir yasağı ve geri alım şerhi konur; bu yüzden OSB parseli boş tutup sonra satmak için alınmaz.
Kendi arsanız için ne yapmak istiyorsunuz?
Ada ve parseliyle başvurun; resmî kayıtlara birlikte bakılır. Başvurular tek tek okunur; uygun görülenlere dönülür.
Osb nedir?
Osb: Sanayi için baştan planlanmış, altyapısı (yol, elektrik, su, doğalgaz, arıtma) hazır kurulmuş bölge. İçinde parsel tahsisle gelir; tapuya amaç dışı kullanım ve devir yasağı şerhi konur, üretime geçmeyenin parseli geri alınır (4562 sayılı Kanun).
Toprak Sözlüğü'nde aç →OSB ne demek?
Organize sanayi bölgesi, kısaca OSB, sanayi için baştan planlanmış bölgedir. Yol, elektrik, su, doğalgaz ve arıtma gibi altyapıyı bölge yönetimi kurar ve işletir; yatırımcı sıfırdan hat çekmez. Dayanağı 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'dur. Türkiye'nin ilk OSB'si Bursa'da kurulmuştur; bugün yalnız Bursa'da bile merkezde ve ilçelerde çok sayıda OSB vardır.
OSB'de arsa nasıl edinilir?
OSB'deki arsanın en önemli farkı edinme biçimidir: parseli emlakçıdan satın almazsın, OSB yönetiminden tahsis alırsın. Yatırımcı OSB müdürlüğüne dilekçe ve yatırım bilgi formuyla (üretim konusu, kapasite, istihdam, enerji ve su ihtiyacı) başvurur; yönetim kurulu başvurudan itibaren 30 gün içinde karar verir. Uygun görülürse noter onaylı yatırım taahhütnamesi alınır ve tahsis sözleşmesi imzalanır. Parsel bedeli pazarlıkla değil, OSB yönetiminin belirlediği tahsis bedeli üzerinden ödenir.
OSB parselindeki kısıtlar
Tahsisin karşılığında kısıtlar gelir. Parsel tahsis amacı dışında kullanılamaz. Borcun tamamı ödenmeden ve tesis üretime geçmeden parsel satılamaz, devredilemez; tapuya geri alım hakkı şerhi konur. Süresinde yapı ruhsatını alıp inşaata başlamayan ya da üretime geçmeyenin tahsisi iptal edilebilir. Yani 'OSB'den ucuza kapatırım, sonra kârıyla satarım' hesabı mevzuatça baştan kapatılmıştır.
OSB içi ile OSB dışı farkı
Gerçekten üretim yapacak biri için OSB'nin kolaylığı büyüktür: altyapı hazırdır ve OSB'nin arsa ve işyeri teslimleri KDV'den istisnadır (3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu m.17/4-k). OSB dışındaki sanayi imarlı özel arsa ise tam mülkiyettir; istediğin zaman alır, satar, beklersin, ama yolu, trafoyu, doğalgaz hattını, arıtmayı ve izinleri kendin çözersin. Fabrika değil tezgâh kuracak esnaf ve küçük imalatçı için küçük sanayi sitesi (KSS) ayrı bir seçenektir.
Almadan önce neye bakmalı?
En sık tuzak, 'OSB arsası' diye pazarlanan yerin aslında OSB dışında olması ya da satılamaz durumdaki tahsisli bir parselin önüne konmasıdır. Tapudaki şerhi, tahsis belgesini ve imar planını yazılı görmeden ödeme yapma. Bu bir bilgilendirmedir, hukuki ya da yatırım tavsiyesi değildir; kesin şartlar için ilgili OSB müdürlüğü, tapu müdürlüğü ve bir avukat ile mali müşavir esastır.
"OSB parseli makine kuracak olana kapı açar, toprak bekletecek olana kapı kapatır."
SÖZLÜKTE: KÜÇÜK SANAYİ SİTESİ (KSS) · YAPI RUHSATI · TAHSİS · ŞERH
BUNU SORAN ŞUNLARI DA SORDU
OSB'den arsa satın alınmaz, tahsis edilir. OSB yönetimine dilekçe ve yatırım bilgi formuyla başvurulur; yönetim kurulu başvurudan itibaren 30 gün içinde karar verir, noter onaylı taahhütname ve tahsis sözleşmesi imzalanır. Tahsis tarihinden itibaren süresinde yapı ruhsatını alıp yatırıma başlamayan ya da süresinde üretime geçmeyenin tahsisi iptal edilebilir; parsel serbestçe satılamaz.
Ana fark mülkiyet biçimidir. OSB içi çoğunlukla "tahsis"tir: altyapı hazır, KDV istisnası var, ama belli sürede fabrika kurma zorunluluğu ve tapuya geri alım şerhi gelir. OSB dışı müstakil parsel serbesttir, ama yolu, elektriği, iznini kendin çözersin. Karar üretim planına bağlıdır.
İşinizin ölçeği belirler: küçük esnaf-sanatkâr imalatı (oto sanayi, marangoz, tamirci, tornacı) için KSS, fabrika ölçekli sanayi yatırımı için OSB doğru adrestir. KSS çoğunlukla 1163 sayılı Kanuna göre kurulan bir yapı kooperatifidir, küçük üniteler ve Bakanlık kredisi imkânı sunar; OSB ise (4562 sayılı Kanun) büyük parsel tahsisi ile vergi ve altyapı kolaylıkları getirir.
Bursa, Türkiye'nin ilk OSB'sinin kurulduğu şehirdir ve bugün il genelinde çok sayıda organize sanayi bölgesi vardır: merkezde BOSB (Bursa OSB), DOSAB (Demirtaş), NOSAB (Nilüfer), HOSAB (Hasanağa) ve TOSAB (Tekstil İhtisas); ilçelerde İnegöl, Yenişehir, Kestel, Gürsu, Mustafakemalpaşa, Karacabey, İznik gibi OSB'ler bulunur. OSB içindeki parselin ilk sahiplenmesi normal alım-satım değil, ilgili OSB yönetiminden "tahsis"tir ve üretim/yatırım şartına bağlıdır. Yatırım amacıyla boş tutmak için OSB parseli almak mümkün değildir; alternatif, OSB dışındaki sanayi imarlı özel arsalardır.
Konu rehberi: Bursa'da arsa yatırımı: tavsiye değil, gerçek →Sorunun parselindeki karşılığı mı lazım?
Ada-parseli başvuru formuyla ilet. Başvurular tek tek okunur, uygun görülenlere dönüş yapılır.
Başvurular tek tek incelenir · Satış baskısı yok · Uygun görülene dönülür