Yapı ruhsatı nedir?

Zemin etüdü, arsanın altındaki toprağın taşıma gücünü ve deprem davranışını ölçen mühendislik çalışmasıdır. Yapı ruhsatı için gereklidir; ayrıca alım öncesi zemin riskini görmenin en sağlam yoludur.

İmar barışı, 2018'de ruhsatsız yapıları kayıt altına alıp Yapı Kayıt Belgesi veren bir düzenlemeydi. Bu belge yapıyı kaydeder ama kalıcı yasallık kazandırmaz; kentsel dönüşüme ya da yeniden yapıma kadar geçerli, geçici bir statüdür.

Yapı ruhsatı inşaata başlama iznidir; iskan (yapı kullanma izni) ise biten yapının projeye uygun ve kullanılabilir olduğunu onaylayan bitiş belgesidir. Kısaca: ruhsat "yapabilirsin", iskan "kullanabilirsin" der.

Kadastro parseli, arazinin tapuya kayıtlı fiili mülkiyet sınırıdır; imar parseli ise onaylı imar planı ve imar uygulaması sonucu yapılaşmaya hazır hale getirilmiş parseldir. Kısaca: kadastro parseli "mevcut durum", imar parseli "plana göre inşaata hazır" parseldir.

Jeolojik sakıncalı alan; heyelan, sıvılaşma, taşkın gibi zemin tehlikeleri nedeniyle imar planında yapılaşmaya kapatılmış bölgedir. Bu vasıftaki parsellere kural olarak yapı ruhsatı verilmez; almadan önce imar durumunu ve zemin etüdünü belediyeden mutlaka teyit ettir.

Dikkatli alınır: yüzey mülkiyeti senin olsa da altındaki maden hakkı ruhsat sahibinindir. İşletme ruhsatı sahasında kalan arazide irtifak veya kamulaştırma gündeme gelebilir; ruhsat haritasını sorgulamadan alma.