Hisseli (paylı) arsadaki payımı nasıl satarım, diğer paydaşların önalım hakkı beni engeller mi?

Önce tapunun cinsini ayırt et, çünkü her şey buna bağlı. Tapunda "hisse/pay oranı" (örneğin 1/4) yazıyorsa bu paylı mülkiyettir ve kendi payını satmak senin hakkındır; diğer paydaşlardan izin almana gerek yoktur. Ama tapuda "iştirak halinde / elbirliği mülkiyeti" yazıyorsa (çoğu zaman miras yoluyla oluşur) durum farklıdır: orada bir malın tamamına hep birlikte sahipsinizdir, tek başına belirli bir pay çıkarıp satamazsın. O halde önce mahkemeden ya da paydaşların anlaşmasıyla taksim (paylara ayırma) yaptırman ya da tüm paydaşların satışa katılması gerekir. Tapu takyidat belgeni alıp bu ayrımı netleştirmeden hiçbir söz verme.

Paylı mülkiyette payını satarken kimseden onay istemesen de, diğer paydaşların üzerinde "yasal önalım (şufa) hakkı" doğar. Bunun anlamı şu: sen payını dışarıdan birine sattığında, diğer paydaşlardan biri mahkemeye başvurup "bu payı ben o bedelle alırım" diyebilir ve alıcının yerine geçebilir. Yani satış kağıt üzerinde geçerli olur, tapu devrolur; ama diğer paydaş süresi içinde dava açarsa payın el değiştirmesi bozulabilir. Bu, seni satıştan men eden bir yasak değildir, alıcı açısından bir risktir; deneyimli alıcılar bu yüzden çekingen davranır ya da fiyatı aşağı çeker.

25 Aralık 2025'te Resmî Gazete'de yayımlanan 7571 sayılı Kanun bu konuda iki önemli değişiklik getirdi. Birincisi süre: önalım davası açma süresi 2 yıldan 1 yıla indirildi. Satış, alıcı ya da satıcı tarafından diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirilirse paydaşın hakkı bildirimden itibaren 3 ay içinde düşer; hiç bildirim yapılmasa bile her halükârda satıştan itibaren 1 yıl geçince hak sona erer. İkincisi bedel: artık dava açan paydaş, tapuda gösterilen (çoğu zaman düşük yazılan) bedeli değil, payın rayiç bedelini (gerçek piyasa değerini) mahkemenin belirlediği yere yatırmak zorundadır. Bu değişiklik, düşük bedel gösterip önalımı ucuza kapatma oyununu büyük ölçüde bitirdi ve dürüst satıcının elini güçlendirdi.

Satıcı olarak en temiz yol, paydaşlarla açık oynamaktır. Payını satmadan önce diğer paydaşlara "ben payımı satıyorum, almak ister misiniz" diye sorabilir; almak istemezlerse noterde önalım hakkından feragat ettirebilirsin. Paydaşların noter feragati, alıcının kafasındaki en büyük soru işaretini kaldırır ve payını daha rahat, daha iyi fiyata satmanı sağlar. Alternatif olarak satış sonrası noter bildirimini bizzat yaptırmak, o 3 aylık kısa süreyi işletir ve belirsizliği erkenden kapatır. Şunu da bil: cebrî icra (haciz/cebrî artırma) yoluyla yapılan satışlarda ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamındaki satışlarda önalım hakkı kullanılamaz.

Özetle: paylı arsadaki payını satmak senin elinde, ama işin kalitesi hazırlıkla belli olur. Önce tapunun paylı mı elbirliği mi olduğunu doğrula, paydaşlarla önalımı konuş, mümkünse noter feragatiyle ya da bildirimiyle yolu temizle, bedeli gerçek değeri üzerinden ve resmî kanaldan yürüt. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir; hukuki ya da mali tavsiye, resmî değerleme veya ekspertiz değildir. Kendi tapundaki durumun kesin sonucu paydaş sayısına, tapu cinsine ve bildirim tarihlerine göre değişir; bu yüzden işlem öncesi tapu müdürlüğünden takyidat belgeni al ve bir gayrimenkul avukatı ya da belgeli bir danışmanla adımları bir kez teyit et. İstersen otur, tapunu birlikte okuyalım, hangi yolun sana daha az risk getirdiğini konuşalım.