Rayiç bedel nedir?

Arsa emlak vergisi, belediyenin belirlediği asgari metrekare rayiç bedeli üzerinden yıllık hesaplanır: büyükşehir sınırlarında (Bursa dahil) arsa için binde 6, büyükşehir dışında binde 3. Kesin oran ve rayiç için ilgili belediyeye danış; bu bilgilendirmedir, resmî beyan değildir.

Bozabilir. Hisseli arsada bir ortak payını dışarıdan birine satarsa, diğer ortakların yasal önalım (şufa) hakkı vardır: sınırlı sürede dava açıp aynı bedelle o payı kendileri alabilir, alıcı aldığı hisseyi kaybedebilir.

Kural olarak arsa için genel bir emlak vergisi muafiyeti yoktur; boş arsa da her yıl rayiç bedel üzerinden vergilenir. İndirim ve muafiyetler çoğunlukla tek meskeni olan emekli, engelli, gazi ve şehit yakınının konutu içindir, arsayı kapsamaz.

Vergi, arsanın beyan edilen değeri üzerinden artan oranlı tarifeyle hesaplanır; eşe ve çocuklara tanınan istisna tutarı düşülür, kalan matrah beyanla vergi dairesine bildirilir. Güncel oran ve istisna için vergi dairesi esastır.

Önalım hakkı yalnız paydaş olmayan üçüncü kişiye satışta doğar. Zaten hissedarsanız ortağınızın payını almanız önalımı tetiklemez. Dışarıdan giren alıcıysanız diğer hissedarlar payı mahkemeyle sizden geri alabilir; bunu bilmeden ödemeyi tamamlamayın.

Rayiç bedel, belediyenin takdir komisyonu eliyle cadde/sokak bazında dört yılda bir belirlediği asgari m² vergi değeridir; emlak vergisi ve tapu harcının alt matrahıdır ve genelde piyasa fiyatının altında kalır. e-Devlet ya da belediye emlak servisinden ada/parselle sorgulanır. Tapu harcı bu değerin altına beyan edilemez (492 sayılı Kanun md. 63).