Emsal (rayiç) nedir?

Tek doğru oran yoktur; biz 'şu oranı al' demeyiz (bu bir değerleme olur, verdiğimiz kanaattir). Oranı beş şey belirler: arsanın emsali, bölge değeri, inşaat maliyeti, müteahhit kârı ve imar durumu. Doğru soru 'yüzde kaç' değil, 'bu teklif bu parselde neye dayanıyor'.

İsimden çok cevaba bak. Şunları sor: kaç hissedar var, vekaletle mi satıyorsun, burayı kimden aldın, imar ve tapu vasfı ne, haciz/şerh/borç var mı, neden satıyorsun, fiyat neye göre. Kaçamak ya da 'sonra hallederiz' cevabı kırmızı bayraktır.

Uzun vadeli toprak yatırımı olarak alınabilir; "yakında imara girecek" beklentisiyle asla. İmar söylentiyle değil askı ilanıyla olur, belgesi yoksa beklentiye prim ödeme.

Parselin bağlı olduğu belediyenin imar müdürlüğünden, ada-parsel numarasıyla ve yazılı olarak. Sözlü "olur" hükümsüzdür; e-Devlet ve belediye sistemlerinden ön bakış yapılabilir, karar yazılı belgeyle verilir.

Toprak olarak değeriyle alınır; "imara girecek sahil arsası" beklentisiyle alınmaz. Mudanya sahil bandı söylentiye en açık bölgedir: askıda plan yoksa, o fiyat farkı hikâyeye ödenen primdir.

Ada-parsel numarasıyla: e-Plan (e-plan.csb.gov.tr) üzerinden 1/5000 ve 1/1000 planları + plan notları, e-Devlet "İmar Durumu Sorgulama" ve ilgili belediyenin e-imar sistemi. Sözlü "imarlı" beyanı hükümsüzdür; yazılı belge esastır.