Dönüm / dekar / evlek (alan birimleri) nedir?

Evet. Kanun kimseyi ortaklıkta kalmaya zorlamaz; tek bir mirasçı bile ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açabilir. Önce arabulucuya gidilir, anlaşma çıkmazsa sulh hukuk mahkemesi tarlayı ya böler ya satar, parayı paylara göre dağıtır.

5403 sayılı Kanun'a göre tarla, asgari büyüklüğün altına ifraz edilemez: mutlak, marjinal ve özel ürün arazisi 2 hektar (20 dönüm), dikili arazi 0,5 hektar (5 dönüm), örtüaltı 0,3 hektar (3 dönüm). Ayrıca Bakanlığın ilçe bazlı belirlediği "yeter gelirli tarımsal arazi" büyüklüğünün altında hisse ve paydaş sayısı artırılamaz.

Önce ÇKS'ye kayıt olacaksın: tapunla (kiralıksa kira sözleşmesiyle) İl ya da İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne başvurursun; başvuru ve ürün güncellemesi turkiye.gov.tr (e-Devlet) üzerinden de yapılabilir, belge teyidi için müdürlüğe uğraman gerekebilir. Mazot, gübre ve toprak analizi gibi destekler ÇKS'ye kayıtlı olmadan ödenmez; destek, tarımsal faaliyette bulunduğun arazi üzerinden dekar başına hesaplanır.

Yazılı ve süreli bir kira sözleşmesiyle ver: kira bedelini, süreyi ve tarafları kâğıda geçir. Bu, tarım arazilerinde "ürün (hasılat) kirası" sayılır (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu). Sözleşmede ÇKS kaydının ve tarımsal desteğin kimin adına işleneceğini de netleştir; sözlü anlaşmada kiracı zilyetlik ve çıkmama sorunları çıkarabilir.

Bölebilirsin ama sınır var. Üst ölçekli planı olmayan iskan dışı alanda ifrazla oluşan her parsel 5.000 m2'nin altına inemez ve kadastral yola en az 25 m cephesi olmalı. Köy yerleşik alanında bir taşınmazdan en çok 5 parsel çıkar, ifrazla oluşan parsel bir daha bölünemez.