Kadastro yenileme (22-a) çalışması yapıldı, parselimin sınırı ve yüzölçümü değişti mi, itiraz edebilir miyim?

Bursa kırsalında son yıllarda çok karşılaşıyoruz: yıllar önce çizilmiş eski kadastro paftaları teknik olarak eskidiği için Kadastro Müdürlüğü, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22/A maddesine dayanarak o bölgenin haritasını yeniden ölçüp güncelliyor. Buna kısaca yenileme ya da güncelleme kadastrosu deniyor. Amaç yeni bir mülkiyet yaratmak değil, zemindeki gerçek durumu daha hassas modern ölçümle paftaya oturtmak. Ama sonuç şu olabilir: senin parselinin köşe noktaları, dolayısıyla sınır çizgisi ve tapuda yazan yüzölçümü (metrekare) resmen değişebilir. Kimi parsel birkaç metrekare büyür, kimi küçülür, kimi komşuyla ortak sınırı yerinden oynar. Bu, birinin seni kandırması değil, ölçünün düzelmesidir, ama cebini yakabilir.

İşleyişte iki ayrı yol var, bunları karıştırma. Birincisi idari itiraz: çalışmanın yapıldığını öğrendiğin andan kesin askı ilanına kadar olan (yani askı öncesi) dönemde, ada ve parsel numaranı ve kimliğini vererek doğrudan Kadastro Müdürlüğüne (çalışmayı yürüten birime) başvurabilir, tespitteki hatanın düzeltilmesini isteyebilirsin. İkincisi dava yolu: yeni sınırlandırma ve tespitleri gösteren cetveller ile pafta örnekleri, kadastro müdürlüğünde ve köy/mahalle muhtarının, belediye varsa belediyenin göstereceği yerde 30 gün süreyle askıya (ilana) çıkarılır. Tespitin yanlış olduğunu düşünüyorsan, bu 30 günlük askı süresi içinde Kadastro Mahkemesinde dava açman gerekir. Bu 30 gün kaçarsa iş çok zorlaşır: yeni sınır ve yüzölçüm kesinleşir, düzeltme artık genel (hukuk) mahkemesi yoluna döner, çok daha uzun ve masraflı olur. Yani en değerli şey o askı süresini kaçırmamak; köydeki taşınmazının güncellemeye girip girmediğini muhtardan ve kadastrodan öğrenmek boynunun borcu.

Alıcı gözünden asıl tehlike burada. Diyelim eline yıllar önceki eski çapı (tapu) tutuşturdular, 'işte 1000 metrekare' dediler; ama o bölgede 22/A güncellemesi yapılmış ve parsel yeni ölçümde 940 metrekareye düşmüş olabilir. Sen eski kâğıttaki rakama göre para verirsen, olmayan 60 metrekareye ödeme yapmış olursun. Ya da tam tersi, sınır komşu lehine kaymış, senin bildiğin köşe artık senin değil. Bu yüzden şu sıralamayı hiç bozma: satıcının gösterdiği eski çapa değil, alımdan hemen önce Kadastro Müdürlüğünden alacağın güncel pafta ve güncel tapu kaydına bak; parsel güncellemeye girmiş mi, girdiyse yeni yüzölçüm ve sınır ne, askı süresi geçmiş mi, kesinleşmiş mi, üstünde derdest bir dava var mı, bunları yazılı gör. Gerekiyorsa aplikasyon (sınır tespiti) yaptır, zemindeki kazıkla paftayı çakıştır.

Bu bir bilgilendirmedir; resmî değerleme, ekspertiz ya da hukuki tavsiye değildir. Parselinin 22/A güncellemesine girip girmediği, askı tarihleri, itiraz ve dava süreleri il-ilçeye ve dosyaya göre değişir; kesin durum için Kadastro Müdürlüğü ve Tapu Müdürlüğü, gerektiğinde harita mühendisi ile taşınmaz avukatı esastır.