Arsanın gerçek yüzölçümü tapudakinden farklı çıkar mı, nasıl ölçtürürüm?

Tapudaki yüzölçümü, parselin kadastro sırasında ölçülüp tescil edilmiş resmî alanıdır. Ama toprak kâğıtta değil, zeminde yaşar: köşe taşları (röper, nirengi) yıllar içinde kaybolur, sürülür, komşunun çiti bir iki metre içeri girer. Özellikle eski klasik kadastro döneminde ölçüm hassasiyeti bugünküyle bir değildi. Bu yüzden zeminde adımladığın alanla tapuda yazan rakam her zaman tutmaz; fark, büyük tarlalarda daha çok görülür.

Gerçeği öğrenmenin tek sağlam yolu ölçtürmektir, göz kararı değil. Kadastro Müdürlüğü'nden ya da yetkili lisanslı harita-kadastro bürosundan (LİHKAB) 'aplikasyon' istersin: ekip parselin köşelerini koordinatından zemine yeniden çakar, sana röperli aplikasyon krokisini verir. Böylece hem gerçek sınırı hem de komşuyla çakışma olup olmadığını yazılı görürsün. Parseli yerinde görmeden alıyorsan bunu tapu masasına oturmadan, imza öncesi yaptır; sonrasında düzeltmek çok daha zahmetlidir.

Satıcı 'krokim var, taşlar yerinde, ben bu toprağı bilirim' diyorsa yetinme; kroki başka, zeminde çakılı köşe başkadır. En sık tuzak, komşunun yıllar içinde içeri aldığı birkaç yüz metrekaredir. Alan tapudan büyük çıkarsa bedavaya sevinme, fazlalık çoğu zaman komşunun ya da yolun payıdır; küçük çıkarsa da parayı ona göre konuş. Kayıt ile zemin arasındaki farkın düzeltilmesi kendiliğinden olmaz, resmî bir süreçtir. Bu bir bilgilendirmedir; kesin ölçüm ve tescil için Kadastro Müdürlüğü, gerekirse harita mühendisi ve avukat esastır, yatırım tavsiyesi değildir.