Tapuda yazan metrekare ile arazinin yerindeki ölçüsü tutmuyor, eksik çıkıyor; yüzölçümünü nasıl düzelttiririm?

Şunu baştan bilin: tapunun yüzölçümü hanesinde yazan rakam, yasal olarak sahip olduğunuz alandır; satıcının ya da sizin elinizdeki mezurayla ölçtüğü rakam değil. O yüzden 'yerinde 850 çıktı' sözüne de, 'tam 1000 var' sözüne de peşinen inanmayın; ikisini de resmî ölçüm karara bağlar. Yapmanız gereken ilk iş, kadastro müdürlüğünden ya da yetkili bir LİHKAB'dan aplikasyon, yani yer gösterme istemektir. Aplikasyonda parselin sınırları koordinatlarıyla zemine işaretlenir; böylece tapudaki sınırın gerçekte neresi olduğunu, sınır taşlarının yerinde durup durmadığını ve tapu alanı ile fiilî alanın tutup tutmadığını bir belgeyle görürsünüz.

Ölçüm gerçekten bir kadastro hatası gösteriyorsa düzeltmenin yolu 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 41. maddesidir. Kadastro işlemiyle geometrik durumu kesinleşmiş bir parselde ölçü, sınırlandırma ya da hesaplamadan doğan fark, teknik kuralların izin verdiği tecviz (hata) sınırı içinde kalıyorsa, kadastro müdürlüğü bu farkı ilgilinin başvurusuyla ya da kendiliğinden düzeltir. Düzeltme malike ve hak sahiplerine tebliğ edilir; tebliğden sonra otuz gün içinde dava açılmazsa kesinleşir. Fark tecviz sınırının dışına taşıyorsa iş idari düzeltmeyle bitmez; ya tüm maliklerin muvafakati aranır ya da dava yoluna gidilir: sınır ve yüzölçümü düzeltme davası sulh hukuk mahkemesinde, mülkiyet ya da tapu iptali-tescil ihtilafı ise asliye hukuk mahkemesinde açılır (kadastrosu kesinleşmiş tapulu parselde kadastro mahkemesi görevli değildir). Bu aşamada LİHKAB'ın hazırladığı teknik rapor ile ölçüm krokisi dayanağınız olur; hisseli tapuda ise bütün hissedarların birlikte başvurması ya da noter muvafakati vermesi gerekir.

En çok karıştırılan nokta şu: tapuda 1000 yazıp yerinde 850 çıkması çoğu zaman bir 'hesap hatası' değildir; tecviz sınırı bu kadar büyük bir farkı zaten karşılamaz. Böyle bir eksik genellikle komşunun ya da yolun parselinizin bir kısmını işgal etmesinden, sınır taşlarının oynatılmasından ya da size satılan yer diye bambaşka bir parselin gösterilmesinden gelir. Bunların çözümü 'yüzölçümü düzeltme' değil, sınırınızı savunmak ya da doğru parseli tespit etmektir; ve hepsi de parayı vermeden, tapuyu devralmadan önce yaptıracağınız ölçümle ortaya çıkar. Şüpheye düştüğünüz her rakamı bir harita mühendisine ya da kadastro müdürlüğüne danışarak netleştirmekte fayda var. Bu yazı yalnızca bilgilendirmedir; hukuki, mali ve teknik konularda resmî kurumlar (Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, ilgili kadastro müdürlüğü) ile alanında uzman kişilere danışmak esastır.