Arsamı satarken satıcı olarak hangi belgeleri hazırlamam gerekir?

Kimlik ve tapu tarafı: Tapu müdürlüğünde işlem yapacak olan malik olarak yanınızda geçerli kimliğiniz (T.C. kimlik kartı, yabancıysanız pasaport) bulunmalı. Eski usul basılı tapu senedini fiziksel getirme zorunluluğu artık yok; kaydınız sistemde görünür, yine de elinizdeki tapu senedini yanınızda bulundurmanız işi hızlandırır. Başvurular bugün Web Tapu (e-Devlet bağlantılı) üzerinden yapılıyor ve tapu müdürlüğünden randevu alınıyor; imza günü hem alıcı hem satıcı (ya da vekilleri) hazır olur.

Belediyeden emlak rayiç (beyan) değeri yazısı: Arsanın bağlı olduğu belediyeden, taşınmazın o yılki asgari beyan değerini gösteren rayiç bedel yazısını almanız gerekir. Tapuda beyan edilen satış değeri bu rayiç bedelin altında olamaz; altında gösterirseniz hem işlem takılır hem sonradan cezalı harç riski doğar. Bu yazıyı almak yasal olarak satıcının işidir, çünkü mülkiyet sizde; alıcının belediyede sizin adınıza işlem yapma yetkisi yoktur.

Emlak vergisi borcunun kapatılması: Belediye, geçmiş dönem emlak vergisi borcunuz tamamen ödenmeden rayiç yazısını düzenlemez. Yani pratikte önce borç sorgulanır, varsa ödenir, sonra 'borcu yoktur' durumuyla birlikte rayiç yazısı alınır. Satış yılına ait emlak vergisini de kimin ne kadar ödeyeceği taraflar arasında konuşulması gereken bir konudur; yıl içinde satışta o yılın vergisinden malik sorumlu olur, gerisini alıcıyla anlaşırsınız.

DASK'ta dürüst ayrım: İnternette 'tapuda DASK zorunlu' diye genel bir bilgi çokça geçer; ama bu bina için geçerlidir. Üzerinde konut ya da işyeri BULUNAN taşınmazda güncel DASK poliçesi olmadan tapu işlemi yapılmaz. Üzerinde yapı olmayan BOŞ arsa veya tarla için DASK istenmez. Arsanızda ruhsatlı/kayıtlı bir bina yoksa bu poliçeyi aramanıza gerek yok; varsa (örneğin tapuda 'arsa' görünse de fiilen bina varsa) poliçe gerekebilir, bunu tapu müdürlüğüne teyit ettirin.

Vekaletname ve özel durumlar: İşleme bizzat katılamayacaksanız (yurt dışındaysanız ya da başka bir ilde) noterde veya Türk konsolosluğunda 'düzenleme şeklinde' hazırlanmış, fotoğraflı, 'taşınmaz satışına' özel yetki içeren vekaletname gerekir; basit/genel vekaletname çoğu zaman yeterli olmaz. Arsa hisseli ise diğer paydaşların önalım (şufa) hakkı gündeme gelebilir; miras yoluyla geldiyse önce intikalin (veraset işleminin) tamamlanmış olması gerekir; tarım arazisinde ek kısıtlar çıkabilir. Bunlar belge listesinden öte hukuki durum konularıdır. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki ya da mali tavsiye değildir; kesin liste ve tutarlar için işleme başlamadan bağlı olduğunuz tapu müdürlüğü ve belediyeyle teyitleşin. Kafanıza takılan bir nokta olursa ara, birlikte adım adım bakalım.