Harcamalara katılma payı nedir?

Önce panik yapma: acele kamulaştırma, taşınmaza el koymayı hızlandıran istisnai bir işlemdir, bedel hakkını yok etmez. Mahkemenin bankaya depo ettirdiği para ön bedeldir, nihai değil. Bedel azsa mahkemede bilirkişiyle gerçek değeri tespit ettirip fark istersin. İdare makul sürede (Yargıtay içtihadı yaklaşık 6 ay) tescil davası açmazsa iş kamulaştırmasız el atmaya döner.

Riskli yapı tespiti, tespit tarihinden itibaren en geç 10 iş günü içinde tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh edilir; malik, tebligatın tamamlanmasından itibaren 15 gün içinde idareye itiraz edebilir. Kararlar arsa payı oranında maliklerin salt çoğunluğuyla alınır (2023, 7471 sayılı Kanun); katılmayanın payı, rayiç değerden az olmamak üzere açık artırmayla anlaşan paydaşlara satılabilir.

İstenebilir: 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu m.86 ve devamı uyarınca yeni yol, su ya da kanalizasyondan yararlanan arsadan harcamalara katılma payı alınır. Pay, iş tamamlanıp hizmete açıldıktan sonra tahakkuk eder ve arsanın emlak vergi değerinin %2'sini geçemez (m.89). Süre, tebliğ ya da hesap hatasında iade yolu açıktır.

Paylı (hisseli) tapuda kendi payını, diğer paydaşların iznini almadan, dilediğin kişiye satabilirsin. Ama diğer paydaşların yasal önalım (şufa) hakkı vardır: satıştan sonra dava açıp payı, tapuda yazan değil piyasa (rayiç) bedeli üzerinden kendileri alabilirler. 7571 sayılı Kanunla (Resmî Gazete 25.12.2025) bu hakkın süresi kısaldı; noter bildirimi yapılırsa 3 ay, hiç yapılmasa bile satıştan itibaren 1 yıl geçince hak düşer. Dikkat: elbirliği (iştirak halinde) mülkiyette pay tek başına satılamaz; orada taksim ya da tüm paydaşların rızası gerekir.

Altyapıyı kulaktan dolma değil, dört ayrı yerden resmi olarak öğrenirsiniz: yolu ve imar durumunu ilgili ilçe belediyesinin imar ve fen işlerinden, elektriği UEDAŞ'tan, su ve kanalizasyonu BUSKİ'den, doğalgazı ise parselin bulunduğu bölgenin yetkili dağıtım firmasından (Bursa merkezinde bugün Aksa Doğalgaz/Bursagaz, bazı ilçelerde başka firmalar) adres bazlı sorgulatın. En kritik ayrım şudur: parselin tapuda görünen kadastral yolu, üzerine yapı yapmaya ve altyapı çekmeye yarayan imar yolu demek değildir. "Altyapı yakında gelecek" sözüne değil, bugünkü resmi kayda güvenin; bağlantı gelirse de yol, su, kanalizasyon için belediye 2464 sayılı Kanun uyarınca sizden harcamalara katılma payı isteyebilir.