Yabancı uyruklu (Türk vatandaşı olmayan) biri Bursa'da arsa veya tarla alabilir mi, askeri izin ve il kotası nasıl işler?

Temel kural şu: yabancı uyruklu bir gerçek kişi, Türkiye'de her yerden serbestçe taşınmaz alamaz. 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun 35. maddesi, edinime izin verilecek ülkeleri Cumhurbaşkanı kararına bağlar. Yani senin uyruğun (ya da Bursa'da arsa almak isteyen yabancı eşinin veya ortağının uyruğu) bu listede olmalıdır. Liste ülke bazlı çalışır ve zaman zaman güncellenir, bu yüzden ilk adım 'benim uyruğum edinim yapabiliyor mu' sorusunun tapu müdürlüğünde teyididir. Vatandaşı olmadığın bir sürece tahminle girme.

İkinci kural miktar sınırıdır ve saha dilinde en çok yanlış bilinen yer burasıdır. Bir yabancı gerçek kişi, ülke genelinde toplam en fazla 30 hektar taşınmaz ve sınırlı ayni hak edinebilir. Kanun, Cumhurbaşkanı'na bu miktarı iki katına, yani 60 hektara çıkarma yetkisi tanır. Ayrıca alınacak yerin bulunduğu ilçede tüm yabancıların sahip olduğu taşınmazların toplamı, o ilçenin özel mülkiyete konu yüzölçümünün yüzde 10'unu geçemez. Halk arasında 'il kotası' denen kısıt aslında ilçe bazlıdır. Bir ilçe doluma yaklaşmışsa, tapu senin işlemini bu tavan yüzünden reddedebilir. Bunu ancak ilgili tapu müdürlüğü o an için söyleyebilir.

Üçüncüsü askeri ve güvenlik boyutu. 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu kapsamındaki askeri yasak bölgelerde ve özel güvenlik bölgelerinde yabancı gerçek kişilere taşınmaz edinimi yasaktır ya da izne tabidir. Bursa'da bazı sınır ve tesis çevresi araziler bu kapsama girebilir. Tapu, yabancı edinim talebinde parselin bu bölgelere düşüp düşmediğini ilgili komutanlık veya valilik üzerinden sordurur ve olumsuz görüş gelirse işlem durur. Ayrı bir konu da tarım arazisidir: yabancının aldığı yapısız taşınmazda (arsa veya tarla), edinim tarihinden itibaren iki yıl içinde geliştireceği projeyi ilgili bakanlığa sunma yükümlülüğü doğar. Tarlada bu, tarımsal işletme veya kullanım projesidir. Proje sunulmaz veya süresinde tamamlanmazsa taşınmaz tasfiyeye (satılıp bedelinin ödenmesine) tabi tutulabilir.

Bu satırlar genel yönü gösterir, senin somut parselin için bağlayıcı hüküm değildir. Uyruğun edinim yapabiliyor mu, hedef ilçede yüzde 10 tavanı dolmuş mu, parsel askeri veya güvenlik bölgesine giriyor mu ve tarla ise işletme projesi şartı nasıl işleyecek, bunların kesin cevabı için işleme başlamadan ilgili tapu müdürlüğüne, tarım arazisinde İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne danışman ve bir taşınmaz avukatıyla teyit ettirmen esastır. Burada verilen bilgi yatırım tavsiyesi değildir.