Tarlaya tiny house ya da konteyner ev konulur mu, ruhsat gerekir mi?

Satıcı reklamları 'tekerlekli, ruhsat gerekmez' der; mevzuat öyle demiyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 2023 tarihli resmî görüşü ölçütü netleştirdi: bir tiny house ya da konteyner, konut veya ticari amaçla kullanılıyorsa, elektrik-su-kanalizasyon gibi altyapıya bağlanıyorsa ya da zemine sabitleniyorsa İmar Kanunu'ndaki 'yapı' tanımına girer ve yapı ruhsatı gerektirir. Tekerleğin olması tek başına seni kurtarmaz; içinde yaşamaya başladığın an o artık araç değil, konuttur. İmarsız tarlada da konut ruhsatı kural olarak verilmez; yani 'tarlaya çeker, içinde otururum' planı hukuken kaçak yapı planıdır.

Yaptırım zinciri İmar Kanunu'nda yazılıdır: ruhsatsız yapı tespit edilirse mühürlenir (32. madde), verilen süre içinde yasal hale gelmezse belediye encümeni kararıyla yıktırılır ve ayrıca yapının büyüklüğüne ve sınıfına göre hesaplanan idari para cezası kesilir (42. madde). Cezayı ödemek yapıyı yasal yapmaz; yıkım kararı ayrıca uygulanır. Komşu şikâyeti, uydu görüntüsü karşılaştırması ve dron denetimleri sayesinde 'kimse görmez' dönemi de büyük ölçüde kapandı.

Yasal yol yok mu? Sınırlı var: iskân dışı alanlarda Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği'nin koşullarını sağlayan parsellerde küçük ölçekli bağ evi tipine izin verilebiliyor; 2021 değişikliğiyle belli ölçüleri (taban 75 m², toplam 150 m², parselde tek yapı) aşmayan bağ evi, il tarım ve orman müdürlüğünün uygun görüşü ve idarenin izniyle yapılabiliyor. Ama bu istisna parselin yerine, büyüklüğüne ve niteliğine sıkı sıkıya bağlıdır ve serbest konut hakkı vermez. Almadan önce hayali değil parseli konuş: belediyeden ve il tarım ve orman müdürlüğünden o parselde neye izin verildiğini yazılı öğren. Bu yazı bilgilendirmedir; kesin durum parsel bazında ilgili idareden doğrulanır.