Ruhsatsız (kaçak) ev yaparsam başıma ne gelir, yıkım ve ceza süreci nasıl işler?

Süreç genelde şöyle işler. Belediye ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapıyı tespit edince 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesine göre bir yapı tatil tutanağı düzenler, inşaatı mühürleyip durdurur ve sana en çok bir aylık süre tanır. Bu sürede ya ruhsat alıp yapıyı mevzuata uygun hale getirirsin ya da süre dolunca belediye encümeni yıkım kararı verir. Yıkım belediye eliyle yapılır ve masrafı senden tahsil edilir; yani hem yapın gider hem yıkım parasını sen ödersin. Ayrıca aynı kanunun 42. maddesine göre yapının alanına ve sınıfına göre hesaplanan bir idari para cezası kesilir, yapı ruhsatsızsa bu ceza belli oranlarda artırılır.

İşin bir de ceza boyutu var. Ruhsatsız veya ruhsata aykırı bina yapan ya da yaptıran kişi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 184. maddesindeki 'imar kirliliğine neden olma' suçundan bir yıldan beş yıla kadar hapisle yargılanabilir. Bu madde belediye sınırları içinde ya da özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanır. Sana 'köyde kimse karışmaz' diyen olursa dikkat et: Bursa büyükşehir olduğu için 6360 sayılı Kanun'la eski köyler mahalleye döndü ve il sınırının tamamı belediye sınırı sayılıyor, yani Bursa'da 'köy' diye alıp üzerine kaçak yaptığın yer de bu maddenin kapsamına girer. Tek yumuşama şu: yapıyı ruhsatına ve imar planına uygun hale getirirsen bu suçta etkin pişmanlık işler, dava düşer.

En sık tuzak, ucuz araziyi 'nasılsa üstüne ev kondururuz, kimse karışmaz' diye pazarlamaktır. Oysa gördüğün gibi yol; para cezası, mühür ve yıkımdan geçiyor, üstüne bir de hapis davası ekleniyor. Kaçak yapıya elektrik, su ya da telefon bağlatmak da ayrı bir suç sayılır; o yüzden 'aboneliği hallederiz' sözüne de güvenme. Geçmişte çıkan imar affı gibi düzenlemeler her yapıyı kurtarmaz ve süreklilik arz etmez; bugünkü kaçağı yarın bir af yasasının kapatacağını varsaymak risklidir. Karar vermeden önce parselin imar durumunu ve yapılaşma koşullarını ilgili belediyeden yazılı öğren, gerekirse telefonla danışıp konuş. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; imar, ceza ve vergi konularında bağlayıcı olan ilgili belediye, tapu müdürlüğü ve bir hukukçunun vereceği resmî görüştür.