Yurt dışında yaşayan gurbetçi olarak Bursa'da arsayı dövizle mi TL ile mi ödemeliyim, döviz getirme belgesi gerekir mi?

Kural nettir: Türkiye'de yerleşik kişiler arasındaki taşınmaz satış bedeli ve diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden ya da dövize endeksli olarak kararlaştırılamaz (Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar, madde 4/g, 13 Eylül 2018'den beri). Yani sözleşmeye ve tapuya yazılan rakam Türk Lirasıdır. "Euro üzerinden anlaşalım" diyen satıcıya karşı senin de dayanağın var; bedel TL yazılır, gerisi para transferinin nasıl yapıldığıyla ilgilidir.

Gurbetçilerin en çok karıştırdığı nokta şu: "Ben yurt dışında yaşıyorum, o zaman istisnaya girerim, dövizle öderim." Böyle değil. Kambiyo mevzuatındaki "Türkiye'de yerleşik kişi" tanımı, yurt dışında işçi, serbest meslek veya bağımsız iş sahibi olarak çalışan Türk vatandaşlarını da kapsar (32 Sayılı Karar, tanımlar maddesi). Dövizle sözleşme istisnası esas olarak Türkiye Cumhuriyeti ile vatandaşlık bağı olmayan (yabancı) alıcılar içindir. Çifte vatandaşlık ise ayrı ve teknik bir değerlendirmedir; kendiliğinden "dövizle öderim" hakkı vermez.

İyi haber: bu bir engel değil, sadece bir usuldür. Dövizini Türkiye'deki banka hesabına getir, bankada TL'ye bozdur ve Döviz Alım Belgesi (DAB) al, tapu bedelini bu TL ile öde. DAB'ı ve banka dekontunu sakla; hem paranın yurt dışından geldiğini kanıtlar, hem ileride bir istisna, KDV muafiyeti ya da resmî başvuru gerekirse işine yarar. Ödemeyi elden nakit değil banka kanalıyla yap; "ödedim ama belgesi yok" durumuna asla düşme. Tapu harcının da gerçek satış bedeli üzerinden yatırıldığından emin ol.

Kambiyo istisnaları ve senin özel durumun (tek vatandaşlık mı çifte vatandaşlık mı, hangi tebliğ kapsamında olduğun, DAB ve harç detayı) tebliğ metnine ve güncel uygulamaya bağlıdır; bu satırlar genel bilgidir, yatırım tavsiyesi değildir. Para hareketini başlatmadan önce kesin durumu ilgili tapu müdürlüğüne, Gelir İdaresi Başkanlığı'na (GİB) ve bir mali müşavir ile taşınmaz hukukçusuna teyit ettir. Bir cümlelik teyit, sonradan aylarca sürecek düzeltmeden ucuzdur.