Bağ evi / müştemilat nedir?

Tarım arazisini tarımsal amaçla kullanırsın (ekim, dikim, hayvancılık), tarımsal kira ile gelir üretebilir, uygun vasıf ve şebeke şartlarında güneş enerjisi santrali (GES) kurabilir ya da onaylı sınırlarda tarımsal yapı (depo, ahır, küçük bağ evi) yapabilirsin. Kalıcı müstakil konut için tarım dışı kullanım izni ve imar şarttır; izinsiz yapı kaçaktır.

Yaygın inanışın aksine 'tekerlekli olunca serbest' diye bir kural yok. Resmî görüşe göre konut olarak kullanılan, su-elektrik-kanalizasyona bağlanan ya da zemine sabitlenen tiny house ve konteyner 'yapı' sayılır ve ruhsat ister; imarsız tarlada bu ruhsat kural olarak çıkmaz. Ruhsatsız koyarsan mühürleme, para cezası ve yıkım gündeme gelir.

Tapu tek başına yetmez. Boş tarlaya ev tipi elektrik ve su aboneliği verilmez; meşru yol tarımsal sulama aboneliğidir. Bunun için ÇKS kaydı, DSİ su belgesi ve Tarım Müdürlüğü yerinde tespiti gerekir. İzinsiz yapıya bağlantı ise kanunla yasaklandı.

Evet, ama sınırlı ve izinli. Tarla vasıflı arazine tarımsal depo, ahır, kümes gibi tarımsal amaçlı yapıları, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün uygun görüşü ve ilgili idarenin ruhsatıyla, onaylı proje ölçüsünde yapabilirsin. Bağ evi de şartları tutarsa (asgari arazi büyüklüğü, azami inşaat alanı) tarımsal amaçlı yapı sayılır ve İl Tarım'ın uygun görüşüyle yapılabilir. Ama tam anlamıyla oturulacak müstakil konut istiyorsan o ayrı iştir; tarım dışı kullanım izni ve imar şartları ister. İzinsiz yapı kaçaktır; para cezası ve yıkım gelir.

Kural olarak yeni yapı yasaktır. Uludağ'da toprak ikili bir rejime tabidir: parkın büyük bölümü 2873 sayılı Milli Parklar Kanununa ve Uzun Devreli Gelişme Planına bağlı milli park statüsünü sürdürür; 2023'te 7432 sayılı Uludağ Alanı Hakkında Kanunla milli park vasfı kaldırılıp Uludağ Alan Başkanlığına devredilen kesim ise öncelikle bu özel kanuna tabidir. Her iki halde de kamu yararı zorunluluğu olmadıkça yeni yapı kurulamaz, mevcut yerleşim dışında iskân açılmaz. "Uludağ eteğinde arsa" beklentisiyle alma.