Yola terk nedir, imar sırasında arsamın ne kadarı bedelsiz gider?

Yola terk ve düzenleme ortaklık payını (DOP) çoğu kişi karıştırır. Yola terk, imar planında senin arsanın üstünden geçen yol, kaldırım gibi kamu alanının o kısmını, çoğu zaman ruhsat alırken bedelsiz kamuya bırakmandır. DOP ise İmar Kanunu'nun 18. maddesiyle bütün bir bölge düzenlenirken yol, park, yeşil alan, okul yeri gibi ortak ihtiyaçlar için her parselden kanuni üst sınıra kadar bedelsiz kesilen paydır. İkisinin ortak yanı şu: kadastro parseliyken geniş görünen toprağın, imara girdiğinde net kullanılabilir alanı küçülür ve bu küçülmenin bir kısmı bedelsizdir.

Almadan önce şunu netleştir: parsel daha önce 18. madde düzenlemesi görmüş mü, yani DOP zaten kesilmiş bir 'imar parseli' mi, yoksa henüz düzenleme görmemiş ham bir 'kadastro parseli' mi? Düzenlemesi bitmiş bir imar parselinden ikinci kez DOP kesilmez; ama ham parsel ileride bu payı verebilir. Bunu tahminle değil, belediyenin imar müdürlüğünden alacağın imar durumu belgesiyle ve imar planına bakarak öğrenirsin: plan üstünde yol çizgileri parselin içinden geçiyorsa, o kısım terke gider. Oranlar kanunla sınırlıdır ama her parselde farklı çıkar; kesin rakamı yalnız yetkili kurum söyler.

En sık düşülen tuzak: ilandaki ya da tapudaki büyük metrekareye bakıp parayı ona göre vermek. Terkten ve DOP'tan sonra elinde kalan net kullanım alanı çok daha az olabilir; özellikle yol boyu, köşe ya da planın yeni geçtiği tarlalarda kayıp büyür. Parseli görmeden alırken bunu yerinde ve belediyede teyit etmeden fiyat konuşma. Bu bir bilgilendirmedir; kesin oran, uygulama ve güncel mevzuat için belediye imar müdürlüğü, tapu müdürlüğü ve gerekirse mali müşavir/avukat esastır, yatırım tavsiyesi değildir.