Geçit hakkı olmayan (yola çıkışı bulunmayan) arsa alınır mı?

Yola çıkışı olmayan parsele saha dilinde 'kör parsel' denir: dört bir yanı başka parsellerle çevrilidir, kamuya ait bir yola cephesi yoktur. Böyle bir yere ulaşmanın hukuki yolu geçit hakkıdır. Medeni Kanun'daki mecburi geçit hakkı, kör parsel sahibine komşu araziden geçiş isteme imkânı tanır; fakat bu otomatik ve bedava bir hak değildir. Ya komşuyla anlaşılıp tapuya irtifak olarak tescil edilir, ya da anlaşma olmazsa mahkeme kurar ve karşılığında bedel ödenir. Üstelik kurulan bir geçit hakkı, imar ve inşaat izni için aranan resmî yol cephesinin yerini çoğu zaman tutmayabilir.

Karar vermeden önce parselin çapını ve kadastral paftasını çıkart; tapulu bir yola gerçekten cephesi var mı, hem yerinde hem harita üzerinde birlikte bak. Cephesi yoksa, tapuda tescilli ve yazılı bir geçit hakkı (irtifak) bulunup bulunmadığını kontrol et. 'Yıllardır komşunun tarlasından giriyoruz' cümlesi bir güvence değildir; o izin komşu değişince ya da araya bir küslük girince geri alınabilir. Böyle bir parseli ancak bu gerçek fiyata yansımışsa ve geçidin nasıl kurulacağını bir avukatla netleştirdikten sonra konuş.

En sık tuzak, 'yol nasılsa açılır, geçidi hallederiz' masalıdır. Geçit hakkını kurmak zaman, para ve çoğu zaman dava ister, bazen de hiç sonuçlanmaz; bu yükü satıcı değil, tapuyu üstüne alan sen taşırsın. Bu bir bilgilendirmedir; kesin durum için tapu müdürlüğü, ilgili belediye ve bir avukat esastır, yatırım tavsiyesi değildir.