Arsa danışmanına ilk ne sormalıyım?
Danışmana soracağın ilk sorular onun tarafsızlığını ölçer. Sor: bu parselin satışından bir kazancın var mı? Tapu kaydını ve imar durumunu birlikte resmî kaynaktan bakabilir miyiz? Bu parselde hangi riskleri görüyorsun? Değerini net söyleyebilir misin, yoksa resmî değerleme mi gerekir? Bugüne kadar hangi parsellere 'alma' dedin? Cevaplar net, dayanaklı ve gerektiğinde 'bilmiyorum, netleştirelim' diyebiliyorsa, doğru yerdesin.
Bir danışmanı sınamanın en hızlı yolu, ilk telefonda doğru soruları sormaktır. Amaç onu köşeye sıkıştırmak değil, tarafsız mı yoksa satıcı mı olduğunu anlamaktır. İlk ve en önemli soru para sorusudur: 'Bu parselin satışından senin bir kazancın var mı?' Varsa, verdiği her olumlu görüşü bu bilgiyle tartarsın. Bağımsız bir danışman bu soruya rahatça 'hayır, ben satıştan pay almam, değerlendirme yaparım' diyebilir.
Sonra dayanağı yokla: 'Tapu kaydını ve imar durumunu birlikte resmî kaynaktan bakabilir miyiz?' İyi danışman bundan kaçmaz, tersine ısrar eder. 'Bu parselde hangi riskleri görüyorsun?' sorusuna hiçbir risk saymıyor, her şeyi güzelliyorsa dikkat et; her parselin bir riski vardır. Değeri sorulunca 'gerçek değeri ancak SPK lisanslı değerleme belirler, ben yön veririm' diyorsa dürüsttür; sana pat diye rakam atan ya da kâr sözü veren değil.
Son bir soru da kendine: aldığın cevaplar seni rahatlatmak için mi söylendi, yoksa gerçekten dayanağı var mı? İyi danışman 'bilmiyorum, bunu tapu müdürlüğünden ya da avukattan netleştirelim' diyebilir; her şeye anında kesin cevap veren, hiç tereddüt etmeyen çoğu zaman satış modundadır. Bu sorular bir sınav değil, ortak dilin kurulmasıdır. Bu metin genel bilgilendirmedir. Ada-parseli söyle; cevapları o parsel üzerinde somutça konuşalım.
DANIŞMANA SORULACAK İLK SORULAR
- 1Bu parselin satışından bir kazancın (komisyon) var mı?
- 2Tapu kaydını ve imar durumunu birlikte resmî kaynaktan bakabilir miyiz?
- 3Bu parselde hangi riskleri ve kırmızı bayrakları görüyorsun?
- 4Değerini net söyleyebilir misin, yoksa resmî değerleme mi gerekir?
- 5Bugüne kadar hangi tür parsellere 'alma' dedin, neden?
- 6Yapmadığın işler neler (değerleme, aracılık, dava, vergi danışmanlığı)?
"Danışmana ilk soracağın 'ne kadar eder' değil, 'bu satıştan kazancın var mı'dır; cevabı, geri kalan her sözünü nasıl tartacağını söyler."
SÖZLÜKTE: İMAR DURUMU
BUNU SORAN ŞUNLARI DA SORDU
Sorunun parseldeki karşılığını konuşalım.
Ada-parseli söyle; ilk bakış ücretsiz, telefonu ben açarım.
Telefonu ben açarım · Satış baskısı yok · Hafta içi 09:00–20:00 · Hafta sonu 10:00–18:00